Waras

Karya . Dikliping tanggal 4 Februari 2019 dalam kategori Budaya Jawa, Cerkak, Kedaulatan Rakyat

SORE kuwi Bintoro ndhodhog lawang omahe Giarto rada sora. Sajak ana rasa kesusu, mula anggone ndhodhog saya ora sranta.

“Mangga oh, Dhik Bintoro, ana apa Dhik kok rawuh mrene kanthi nggawa kanca akeh?” Giarto mbukak lawang omahe manggakake Bintoro. Semune ana pitakon sing sumimpen ing atine jalaran Bintoro teka mrono dikantheni wong akeh.

“Ngaten Pak Giarto, rebat cekap mawon. Niki kula sakanca nyepeng tiyang ingkang badhe sedya awon dhumateng Pak Giarto….”

“Mengko dhisik Dhik. Sedya awon kepriye ta?” Giarto munggel guneme Bintoro.

“Mila kula badhe crita rumiyin Pak.”

“Oh ya terusna.”

“Tiyang ingkang kula cepeng menika sewau kula inceng saking cendhela kamar kula ingkang ngadhep emperanipun Pak Giarto. Tiyang menika indhak-indhik lajeng mendhet helem lan sepatu ingkang dipun paringaken wonten emperanipun Pak Giarto. Kula lajeng WA-nan kaliyan kanca-kanca kampung. Tiyang menika kula kepung lan kula cepeng.”

“Lha endi wonge ?”

“Nika teng wingking sampun dipun banda.”

Tanpa nganggo sraba-sraba Giarto banjur metu saka omahe, miyak wong akeh lan nggoleki wong sing dadi bandan kaya sing dikandhakake Bintoro. Bareng bisa meruhi dhewe Bintoro kaget. Raine wong mau prasasat wis ora pakra maneh. Pating penyonyo ora karukaruwan. Kepara malah ana getih garing ing pojok lambene.

“Wadhuh, lha kok dadi kaya ngono wonge ?” Pitakone Giarto marang kabeh wong sing ana kono.

“Wau mpun dha diantemi kok Pak. Kersane, kajenge kapok !”

Dhik Bintoro !” Pambengoke Giarto marang Bintoro.

“Pripun Pak Giarto ?” Bintoro nyaketi Giarto sing sajak bingung.

“Lha kok dadi kaya ngene ta Dhik ?”

“Kersane Pak. Kantenan tiyang kathah niku sikepe benten-benten. Kula nggih mboten saged elik-elik Pak.”

“Wah, kudune kuwi rak ora perlu diantemi utawa diajar kaya ngono ta Dhik.”

“Lha mpun kebacut Pak. Kathah tiyang jengkel je.”

“Mesakne !”

Bintoro meneng. Pandelengane nyawang Giarto saja ngemu pitakon.

“Njenengan niku pripun ta Pak Giarto. Tiyang-tiyang samenten kathahipun menika sami ngrewangi Pak Giarto. Melu ngrondhani daleme Pak Giarto. Melu nyekel maling lan ngamanke, lha kok Pak Giarto malah ngendika kados ngaten. Pak Giarto niku mboten matur nuwun kaliyan tiyang ndhusun, nanging malah kados ngeman lan ngrewangi malinge niku. Pripun kersane Pak Giarto niku ?”

“Ngene lho Dhik. Karepku kuwi ngono ya ngono nanging mbok aja padha kaya ngono.”

“Pak Giarto niku pripun ta. Genah malinge mpun cetha, mpun ngaku, lah kok ndadak dieman. Tiyang sing gawene maling niku Pak, yen dikendelake mawon mesthi kumat.”

“Ha aja sok ngilani uwong ta Dhik.”

Maling kuwi mau sidane diapura dening Pak Giarto. Kepara dening Pak Giarto uga ditambakake ana klinik sing papane ora adoh saka omahe Pak Giarto. Bubar kuwi maling mau uga disangoni dhuwit dening Pak Giarto. Kedadeyan ngene iki gawe mangkele Bintoro lan wong-wong sing wis padha melu nyekel maling mau. Meh kabeh padha pating glendheng, ngrasani, klesikan, kepara misuhi Pak Giarto.

Waras“Sok alim, sok suci, remesik. Pamer. Umuk. Golek alem. Kaya ngono kuwi sing wis ditindakake dening Pak Giarto kae. Cetha ana maling dicekel kok malah dingapura, ditambakake, diwenehi dhuwit barang. Gendheng ta kuwi. Ash, sesuk yen ana maling sing colong jupuk ana omahe Pak Giarto maneh awake dhewe ora perlu melu cawe-cawe. Ora ana gunane.” Ngono guneme Bintoro marang kanca-kancane.

“Men, yen ana rampok aku ya ora arep melu-melu.”

“Nyebahi tenan.”

Bubar kedadeyan kuwi tangga teparone, banjur kaya ora patiya seneng karo Giarto. Wong-wong banjur ngluwehake Pak Giarto. Semonoa Pak Giarto ya adhem ayem wae.

“Awake dhewe saiki diluwehake dening wong kampung Pak.” Aloke bojone Pak Giarto ing sawijining wektu.

“Ha yoben wae. Ora apa-apa. Ayem lan tentrem wae.”

“Mengko yen ana apa-apa awake dhewe ora bakal padha direwangi.”

“Ora apa-apa. Yen wong kampung pancen duwe pilihan sikap lan tumindak marang aku kaya mangkono ya ora apa-apa. Kuwi sah. Apa ya aku dikon meksa supaya wong kampung kudu seneng lan sayuk karo aku mung merga aku ngapurani sawijining maling ? Ha mung maling helem karo sandhal wae kok. Regane sepira yen mung helem karo sandhal kuwi ? Iki rak mung ngelih wae ta ? Yen ora ngelih ora klakon wong kok gelem nyolong helem karo sandhal. Ha, kejaba yen ngrampok, ngancam, utawa gawe rusak, kuwi jalaran utawa niyate wis beda.”

Seje wektu nalika Pak Giarto lunga menyang luar kota omah kebobolan maling. Bisa diunekake bandhane entek-entekan. Bojone Pak Giarto nganti nangis sesenggukan nalika menangi kahanan kuwi. Sepisanan Pak Giarto ya kaget. Nanging bubar kuwi dheweke kaya ora pati nggagas maneh marang kahanan kuwi.

“Njenengan kuwi kepriye, wong cetha bandhane awake dhewe entekentekan kok mung ayem wae. Normal ora ta njenengan kuwi ?” Celathune bojone Pak Giarto.

“Ha njur arep ngapa karang kabeh wis entek dicolong maling ? Digetunana, digolekana ora bakal ketemu. Ya wis ta dingo ayem wae.”

“Wah, aku iki kok kaya bebojoan karo wong ora genep, ora lumrah !”

“Lho sing baku awake dhewe isih urip. Isih bisa mangan. Arep ngapa maneh ? Bandha rak ya bisa digoleki. Bandha kuwi mung sarana ta Bu. Dudu ancas utawa tujuan sing paripurna. Yen kuwi digetuni nganti atimu lara, kowe rugi dhewe.”

“Jarene tanggane dhewe ya ana sing meruhi maling kuwi mau Pak, nanging tanggane dhewe meneng wae saengga awake dhewe entek-entekan kaya ngene.”

“Ha ya wis ben. Kuwi wis dadi niyate tanggane dhewe, arep ngapa. Kuwi pilihan sikep lan uripe. Aja diluputake. Apa-apa kuwi sing bakal nganggo ya awake dhewe-dhewe kok. Ora apa-apa. Dililakake wae. Bab rejeki mengko rak ya ana. Delengen, manukmanuk sing miber kae ora nandur, ora matun nanging diwenangake ngundhuh mangan wulu wetune bumi. Apa maneh manungsa kaya awake dhewe Bu.”

Bojone Pak Giarto gedheg-gedheg krungu gunemane bojone sing kaya ngono kuwi. Ing atine tuwuh pitakonan sing angel diwangsuli: Sing ora waras iki aku apa bojoku ? (***)-c


Albes Sartono | “Kedaulatan Rakyat

Keterangan

[1] "Waras" adalah salah satu kliping yang disalin dari karya
[2] Arsip Budaya Jawa, Cerkak, Kedaulatan Rakyat ini pernah tersiar pada Ngaad 3 Februari 2019